System kaucyjny budzi wiele pytań wśród przedsiębiorców i konsumentów. W artykule staramy się odpowiedzieć na najczęściej zadawane pytania dotyczące tej istotnej zmiany, wyjaśniając zasady zbiórki i zwrotu opakowań.
Z artykułu dowiecie się Państwo:
- kto jest zobowiązany do pobierania i zwracania kaucji w systemie kaucyjnym,
- jakie różnice występują między większymi a mniejszymi sklepami w roli punktów zbiórki,
- jakie obowiązki mają przedsiębiorcy w związku z opłatami kaucyjnymi,
- w jaki sposób sklepy mogą się przygotować do funkcjonowania w systemie,
- jakie zasady dotyczą producentów i importerów wprowadzanego asortymentu,
- w jaki sposób określany jest procent materiałów pochodzących z recyklingu,
- dlaczego system kaucyjny jest kluczowy dla ochrony środowiska.
Kto musi pobierać i zwracać kaucję?
System kaucyjny w Polsce, obowiązujący od 1 października 2025 roku, nakłada określone obowiązki na różne podmioty. Wszystkie sklepy oferujące napoje w opakowaniach objętych systemem są zobowiązane do pobierania kaucji od klientów. Dla sklepów o powierzchni sprzedaży powyżej 200 m² obowiązek ten rozszerza się o przyjmowanie zwrotów opakowań i zwracanie kaucji konsumentom. Mniejsze sklepy, poniżej 200 m², mają obowiązek pobierania kaucji, ale uczestnictwo w zbieraniu pustych opakowań jest dla nich dobrowolne. Wyjątkiem są szklane butelki wielokrotnego użytku; jeśli mały sklep je sprzedaje, musi zapewnić możliwość ich zwrotu i zwrotu kaucji.
Producenci i importerzy napojów w opakowaniach objętych systemem są zobowiązani do umieszczania na nich oznakowania informującego o objęciu systemem kaucyjnym oraz wysokości kaucji. Konsumenci, kupując napoje w takich opakowaniach, płacą kaucję, którą mogą odzyskać, zwracając puste opakowania w wyznaczonych punktach zbiórki. System ten ma na celu zwiększenie poziomu recyklingu i ponownego wykorzystania opakowań, przyczyniając się do ochrony środowiska.
Sklepy a punkty zbiórki
W systemie kaucyjnym sklepy pełnią kluczową rolę jako punkty zbiórki opakowań po napojach. Placówki handlowe o powierzchni sprzedaży powyżej 200 m² są zobowiązane do przyjmowania zwrotów opakowań objętych systemem oraz zwracania kaucji konsumentom. Mniejsze sklepy, poniżej 200 m², mogą dobrowolnie uczestniczyć w systemie, decydując się na przyjmowanie zwrotów i zwracanie kaucji. W przypadku sprzedaży napojów w butelkach szklanych wielokrotnego użytku, nawet mniejsze placówki mają obowiązek przyjmowania tych opakowań i zwracania kaucji.
Sklepy mogą organizować punkty zbiórki poprzez ręczne przyjmowanie opakowań lub instalację automatów kaucyjnych, które ułatwiają proces zwrotu. Ważne jest, aby zapewnić odpowiednią przestrzeń na przechowywanie zebranych opakowań oraz informować klientów o zasadach zwrotu i wysokości kaucji. Dodatkowo, sklepy są zobowiązane do prowadzenia ewidencji liczby sprzedanych, zwróconych oraz niezwróconych opakowań i kaucji, co pozwala na skuteczne zarządzanie systemem kaucyjnym.
Producenci i importerzy
Producenci i importerzy napojów w opakowaniach objętych systemem kaucyjnym mają obowiązek przystąpienia do tego systemu. Muszą oznaczać opakowania specjalnym symbolem informującym o objęciu systemem oraz wysokości kaucji. Dodatkowo są zobowiązani do zapewnienia odbioru i recyklingu zebranych opakowań, co ma na celu zamknięcie obiegu materiałów i zwiększenie efektywności recyklingu.
Wprowadzający produkty w opakowaniach objętych systemem kaucyjnym muszą osiągnąć określone poziomy selektywnego zbierania opakowań i odpadów opakowaniowych. W 2025 roku wymagany poziom zbiórki wynosi 77%, a od 2029 roku wzrasta do 90%. Co więcej, od 2025 roku jednorazowe butelki z tworzyw sztucznych muszą zawierać co najmniej 25% materiału pochodzącego z recyklingu.
