Nie każdy odpad medyczny ma taki sam charakter i nie każdy powinien być opisywany jednym ogólnym skrótem jako „odpad do utylizacji”. Każdy odpad trzeba najpierw prawidłowo sklasyfikować, a dopiero potem dobrać sposób zbierania, magazynowania, transportu i unieszkodliwienia albo innego dopuszczalnego postępowania.
W praktyce najważniejsze jest rozróżnienie trzech grup: odpadów zakaźnych, odpadów niebezpiecznych innych niż zakaźne oraz odpadów innych niż niebezpieczne. To od tej kwalifikacji zależy kolor pojemnika, warunki magazynowania, oznakowanie i dalsza ścieżka przekazania.
Odpady zakaźne
Do odpadów zakaźnych zalicza się m.in. kody 18 01 02*, 18 01 03*, 18 01 80* i 18 01 82*. Szczególnie istotny jest kod 18 01 03*, obejmujący odpady, które zawierają żywe drobnoustroje chorobotwórcze lub ich toksyny albo inne formy zdolne do przeniesienia materiału genetycznego, o których wiadomo lub można wiarygodnie sądzić, że wywołują choroby u ludzi lub zwierząt.
Zakaźne odpady medyczne wymagają szczególnego postępowania. GIS wskazuje, że unieszkodliwia się je przez termiczne przekształcanie w spalarniach odpadów niebezpiecznych. Nie wolno ich składować na składowisku.
Odpady niebezpieczne inne niż zakaźne
Do tej grupy należą m.in. chemikalia i odczynniki zawierające substancje niebezpieczne – 18 01 06*, leki cytotoksyczne i cytostatyczne – 18 01 08*, oraz odpady amalgamatu dentystycznego – 18 01 10*. Nie są to odpady zakaźne w tym samym sensie co np. 18 01 03*, ale nadal wymagają szczególnego postępowania ze względu na swoje właściwości.
Dowiedz się więcej: Które odpady medyczne są najbardziej niebezpieczne
Odpady inne niż niebezpieczne
Niektóre odpady z działalności medycznej nie są oznaczone gwiazdką w katalogu odpadów. Przykładem mogą być odpady o kodzie 18 01 04, czyli inne odpady niż wymienione w 18 01 03*, takie jak określone opatrunki, pościel, ubrania jednorazowe lub pieluchy, o ile nie spełniają kryteriów odpadu zakaźnego. Do tej grupy zalicza się też m.in. 18 01 09 – leki inne niż cytotoksyczne i cytostatyczne.
To nie oznacza, że można je traktować dowolnie. Nadal są to odpady, które trzeba poprawnie sklasyfikować, zebrać selektywnie i przekazać zgodnie z przepisami oraz dokumentacją.
Dlaczego nie wolno upraszczać klasyfikacji odpadów medycznych?
Uproszczenie „wszystko medyczne jest zakaźne” prowadzi do błędów organizacyjnych i kosztowych. Z kolei odwrotne uproszczenie – potraktowanie odpadów potencjalnie zakaźnych jak zwykłych – może powodować ryzyko sanitarne. Prawidłowa klasyfikacja powinna opierać się na właściwościach i źródle pochodzenia odpadu.
Dowiedz się więcej: Kody odpadów i klasyfikacja odpadów medycznych
Jak podjąć decyzję o rodzaju odpadu medycznego w placówce?
Praktyczny schemat jest następujący:
- ustal źródło odpadu,
- oceń jego właściwości,
- przypisz kod z katalogu,
- dobierz pojemnik i kolor,
- oznacz odpad, zapisz go w procedurze i przekaż zgodnie z wymaganiami.
Jeżeli wątpliwości powtarzają się przy tym samym rodzaju odpadu, trzeba doprecyzować instrukcję stanowiskową dla personelu.
O tym jak wygląda system gospodarowania odpadami medycznymi w Polsce – od wytwórcy do unieszkodliwienia możesz przeczytać we wpisie: W jaki sposób utylizuje się odpady medyczne?
FAQ
Tak, w katalogu odpadów gwiazdka przy kodzie wskazuje odpad niebezpieczny, chyba że zastosowanie mają szczególne przepisy ustawy o odpadach.
Nie należy przyjmować takiego uproszczenia. O sposobie postępowania decyduje kod, właściwości odpadu i procedura obowiązująca w placówce.
